Amerika Birleşik Devletleri, yüzyıllardır dünyanın dört bir yanından gelen girişimcilere kapılarını açmış ve onlara hayallerini gerçekleştirme fırsatı sunmuştur. Türkiye’den Amerika’ya giden iş insanları da bu başarı hikayelerinin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Bu yazıda, ABD’de iz bırakmış Türk kökenli başarılı iş insanlarının ilham verici hikayelerini keşfedeceksiniz.
Hamdi Ulukaya: Chobani’nin Kurucusu
Hamdi Ulukaya, muhtemelen Amerika’daki en tanınmış Türk girişimcidir. 1994 yılında İstanbul Üniversitesi’nden mezun olduktan sonra İngilizce öğrenmek için Amerika’ya gelen Ulukaya, New York eyaletinde küçük bir peynir işletmesi kurarak başladı.
2005 yılında, Kraft Foods’un kapatmak üzere olduğu bir yoğurt fabrikasını satın aldı. Türk yoğurt kültürünü Amerika’ya taşıma vizyonuyla yola çıkan Ulukaya, 2007’de Chobani markasını piyasaya sürdü. Chobani, kısa sürede Amerika’nın en çok satan Yunan tipi yoğurt markası haline geldi.
Bugün Chobani, milyarlarca dolarlık bir şirket ve Ulukaya’nın kişisel serveti 2 milyar doları aşıyor. Ancak başarısının ötesinde, Ulukaya’yı özel kılan sosyal sorumluluk anlayışıdır. Çalışanlarına şirket hissesi dağıtan, mülteci istihdamını destekleyen ve hayırseverlik çalışmalarıyla tanınan bir lider olarak öne çıkmaktadır.
Eren Bali: Udemy’nin Kurucu Ortağı
Eren Bali, online eğitim platformu Udemy’nin kurucu ortaklarından biridir. Malatya doğumlu olan Bali, bilgisayar mühendisliği eğitimi aldıktan sonra Silikon Vadisi’ne yerleşti.
2010 yılında Oktay Caglar ve Gagan Biyani ile birlikte Udemy’yi kurdu. Platform, herkesin öğretmen olabileceği ve öğrenci bulabileceği bir online eğitim pazaryeri konseptiyle yola çıktı. Bugün Udemy, 70 milyondan fazla öğrenciye sahip, 213,000’den fazla kurs sunan ve 75 farklı dilde eğitim veren küresel bir platform haline geldi.
Bali’nin başarısı, eğitimi demokratikleştirme vizyonuna dayanıyor. Udemy’nin değeri 3.3 milyar doları aşmış durumda ve platform, dünya çapında milyonlarca insanın kariyer gelişimine katkıda bulunuyor.
Murat Biçer: Peak Games’in Kurucusu
Murat Biçer, Türkiye’nin en büyük oyun şirketi Peak Games’in kurucusudur. 2010 yılında İstanbul’da kurulan Peak Games, mobil oyun sektöründe hızla yükseldi ve özellikle “Toy Blast” ve “Toon Blast” oyunlarıyla dünya çapında tanındı.
2020 yılında Zynga, Peak Games’in kart ve casual oyunlar stüdyosunu 1.8 milyar dolara satın aldı. Bu, Türkiye’nin teknoloji sektöründeki en büyük çıkışlarından biri oldu. Biçer’in başarısı, Türk girişimcilerin küresel ölçekte rekabet edebileceğini kanıtladı.
Biçer, Amerika pazarına odaklanarak ve küresel oyuncu davranışlarını anlayarak başarıya ulaştı. Peak Games’in Amerika’daki ofisi, şirketin uluslararası büyümesinde kritik rol oynadı.
Aydin Senkut: Felicis Ventures’ın Kurucusu
Aydin Senkut, Silikon Vadisi’nin en başarılı risk sermayesi yatırımcılarından biridir. Türkiye’de doğan Senkut, Stanford Üniversitesi’nde eğitim aldıktan sonra Google’da ürün yöneticisi olarak çalıştı.
2006 yılında kendi risk sermayesi fonu Felicis Ventures’ı kurdu. Senkut, erken aşama yatırımlarıyla tanınır ve portföyünde Shopify, Fitbit, Rovio (Angry Birds), Credit Karma, Twitch ve Adyen gibi başarılı şirketler bulunmaktadır.
Forbes tarafından “Midas Listesi”ne dahil edilen Senkut, Türk kökenli girişimcilere de mentorluk yaparak ekosisteme katkıda bulunuyor. Yatırım stratejisi, vizyoner kurucuları erken aşamada desteklemeye dayanıyor.
Cem Sertoglu: Earlybird Venture Capital Ortağı
Cem Sertoglu, Avrupa’nın önde gelen risk sermayesi fonlarından Earlybird Venture Capital’in ortağıdır. Türkiye’de doğan Sertoglu, kariyerine McKinsey’de başladı ve daha sonra teknoloji yatırımlarına odaklandı.
Sertoglu, Peak Games, Dream Games ve birçok başarılı teknoloji şirketine erken aşama yatırımlar yaparak tanındı. Amerika ve Avrupa arasında köprü kuran bir yatırımcı olarak, Türk girişimcilerin uluslararası pazarlara açılmasında önemli rol oynuyor.
Selçuk Atli: Bunch’ın Kurucu Ortağı
Selçuk Atli, grup video sohbet ve oyun platformu Bunch’ın kurucu ortaklarından biridir. ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği mezunu olan Atli, Silikon Vadisi’nde çeşitli teknoloji şirketlerinde çalıştıktan sonra kendi girişimini kurdu.
Bunch, özellikle pandemi döneminde büyük ilgi gördü ve Snapchat, General Catalyst ve YouTube’un kurucu ortağı Jawed Karim gibi yatırımcılardan destek aldı. Platform, gençlerin sosyalleşme ve oyun oynama şeklini değiştirmeyi hedefliyor.
Başarının Ortak Paydaları
Bu başarılı iş insanlarının hikayelerinde bazı ortak özellikler göze çarpıyor:
Eğitim ve Sürekli Öğrenme: Hepsi güçlü bir eğitim geçmişine sahip ve sürekli öğrenmeye değer veriyor. Birçoğu Amerika’nın prestijli üniversitelerinde eğitim almış veya kendini geliştirmiş.
Risk Alma Cesareti: Konfor alanlarından çıkarak bilinmeyene adım atmaktan korkmadılar. Yeni bir ülkede, farklı bir kültürde iş kurmak büyük cesaret gerektiriyor.
Küresel Vizyon: Sadece yerel değil, küresel ölçekte düşünerek işlerini kurdular. Amerika’nın sunduğu geniş pazar ve yatırım imkanlarından yararlandılar.
Azim ve Dayanıklılık: Başarıya giden yolda birçok zorlukla karşılaştılar ancak vazgeçmediler. Başarısızlıkları öğrenme fırsatı olarak gördüler.
Yenilikçi Düşünce: Mevcut sorunlara yeni çözümler getirerek fark yarattılar. Teknoloji ve inovasyonu iş modellerinin merkezine koydular.
Sosyal Sorumluluk: Başarılarını toplumla paylaşmayı ve geri vermeyi önemsiyorlar. Mentorluk, yatırım ve hayırseverlik yoluyla ekosisteme katkıda bulunuyorlar.
Amerika’da Başarılı Olmanın Yolu
Bu hikayeler, Amerika’nın hala fırsat ülkesi olduğunu gösteriyor. Ancak başarı tesadüf değil, hazırlık, çalışma ve doğru stratejilerin sonucudur. İşte Amerika’da başarılı olmak isteyenler için bazı öneriler:
Doğru Vize ve Yasal Statü: İş kurmak veya çalışmak için uygun vize statüsüne sahip olmak kritik önem taşıyor. E2 yatırımcı vizesi, L1 şirket içi transfer vizesi veya H1B çalışma vizesi gibi seçenekleri araştırın.
Pazar Araştırması: Amerika pazarını iyi anlayın. Tüketici davranışları, rekabet ortamı ve yasal düzenlemeler hakkında detaylı bilgi edinin.
Network Oluşturma: Güçlü bir profesyonel ağ kurun. Sektör etkinliklerine katılın, mentorluk arayın ve ilişkiler geliştirin.
Finansal Planlama: İş kurmak ve sürdürmek için yeterli sermayeye sahip olun. Yatırımcı bulmak, kredi almak veya kendi kaynaklarınızı kullanmak gibi finansman seçeneklerini değerlendirin.
Kültürel Adaptasyon: Amerikan iş kültürünü anlayın ve adapte olun. İletişim tarzı, iş yapma şekli ve beklentiler farklı olabilir.
Profesyonel Destek: Muhasebe, hukuk ve danışmanlık gibi alanlarda profesyonel destek alın. Doğru rehberlik, hata yapma riskini azaltır.
Sıkça Sorulan Sorular
Amerika’da iş kurmak için Türk vatandaşı olmak dezavantaj mı?
Hayır, tam tersine çeşitlilik ve farklı bakış açıları Amerika’da değer görür. Birçok başarılı şirket göçmenler tarafından kurulmuştur. Önemli olan vizyonunuz, iş planınız ve uygulama yeteneğinizdir.
Hangi sektörler Türk girişimciler için daha uygun?
Teknoloji, e-ticaret, gıda, danışmanlık ve uluslararası ticaret gibi sektörler popülerdir. Ancak başarı, sektörden çok iş modelinize ve pazarı anlama yeteneğinize bağlıdır.
Amerika’da iş kurmak için ne kadar sermaye gerekir?
Bu, iş türüne göre değişir. E2 vizesi için minimum 100,000 dolar yatırım önerilir, ancak bazı işler daha az sermaye ile başlatılabilir. Franchise, perakende veya üretim işleri daha fazla sermaye gerektirebilir.
İngilizce bilmeden Amerika’da başarılı olunabilir mi?
İngilizce, Amerika’da iş yapmak için kritik öneme sahiptir. Temel seviyede İngilizce ile başlayabilirsiniz, ancak başarılı olmak için dil becerilerinizi sürekli geliştirmeniz gerekir.
Amerika’da başarısız olma riski nedir?
Her girişimde risk vardır. Amerika’da işletmelerin yaklaşık %20’si ilk yıl içinde kapanır. Ancak iyi planlama, pazar araştırması ve profesyonel destek ile bu riski azaltabilirsiniz.
Türkiye’deki işimi Amerika’ya taşıyabilir miyim?
Evet, L1 vizesi ile şirket içi transfer yapabilir veya Amerika’da yeni bir şirket kurabilirsiniz. Ancak iş modelinizin Amerika pazarına uygun olup olmadığını değerlendirmelisiniz.
Amerika’da hangi eyalette iş kurmak daha avantajlı?
Delaware, şirket dostu yasaları nedeniyle popülerdir. Kaliforniya ve New York, teknoloji ve finans için idealdir. Texas ve Florida, vergi avantajları sunar. Seçim, sektörünüze ve hedef pazarınıza bağlıdır.
Yatırımcı bulmak ne kadar zor?
Silikon Vadisi ve diğer teknoloji merkezlerinde yatırımcı bulmak mümkündür, ancak güçlü bir iş planı, prototip ve çekici bir sunum gerekir. Network oluşturmak ve mentorluk almak süreci kolaylaştırır.
Amerika’da başarılı olan Türk iş insanlarının hikayeleri, azim, vizyon ve doğru stratejilerle neler başarılabileceğini gösteriyor. Her biri farklı sektörlerde, farklı yollarla başarıya ulaşmış olsa da ortak paydaları, risk alma cesareti ve sürekli öğrenme tutkusudur. Siz de doğru hazırlık ve kararlılıkla Amerika’da kendi başarı hikayenizi yazabilirsiniz.
Kaynaklar: - Forbes: “The Richest Immigrants in America” (forbes.com) - TechCrunch: “Udemy raises $50M” (techcrunch.com) - Bloomberg: “Zynga to Acquire Peak Games” (bloomberg.com) - Crunchbase: Felicis Ventures Portfolio (crunchbase.com)
